Hội nghị FIG 2025 - Hợp tác, Đổi mới và Phục hồi: Thúc đẩy một thế hệ Kỹ thuật số
Hoàng Anh Thế
Viện Nông nghiệp và Tài nguyên, trường Đại học Vinh
Từ ngày 6 đến ngày 10 tháng 4 năm 2025, Tuần làm việc FIG 2025 đã diễn ra tại Brisbane, Úc. Cuộc họp đáng chú ý này do Liên đoàn Trắc địa Quốc tế (FIG) tổ chức, phối hợp với đơn vị địa phương là Hội đồng Địa không gian Úc và được tổ chức cùng với sự kiện quốc gia của Úc là Locate 2025. Sự kiện được nhiều đối tác của FIG hỗ trợ, bao gồm Liên hợp quốc và các cơ quan của Liên hợp quốc, Ngân hàng Thế giới và nhiều đối tác chuyên nghiệp khác. Sự kiện này thu hút khoảng 1.500 người tham dự từ hơn 80 quốc gia khác nhau trên thế giới.
.png)
Chủ đề của Hội nghị FIG 2025 là “Hợp tác, Đổi mới và Phục hồi: Thúc đẩy một thế hệ Kỹ thuật số”. Trong ba ngày hội nghị diễn ra, từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 4 năm 2025, đã tổ chức 88 phiên họp. Mỗi ngày sẽ bắt đầu bằng một phiên họp toàn thể thiết lập bối cảnh cho ngày hôm đó và với các diễn giả chính được lựa chọn đặc biệt.
Theo Chủ tịch FIG nhiệm kỳ (2023-2026) - Diane Dumashie - trong những năm gần đây, một số yếu tố chuyển đổi đã thúc đẩy các nghề nghiệp phải xác định lại cách con người tạo ra, cung cấp và truyền đạt giá trị trong bối cảnh phát triển bền vững. Nhận thức về các xu hướng lớn thúc đẩy sự chuẩn bị và là bước đầu tiên hướng tới khả năng phục hồi; tuy nhiên, bước tiếp theo và ngay lập tức trong thập kỷ này đòi hỏi chúng ta phải hành động. Kỷ nguyên số sẽ thúc đẩy chúng ta tiến về phía trước, nhấn mạnh tính cấp thiết phải hành động ngay bây giờ [1]. Để các nhà Trắc địa và chuyên gia Địa không gian duy trì được sự kết nối và tác động quốc tế của mình, các nhà khoa học cần phải hợp tác, đổi mới và hành động phải mang tính bền vững trước yêu cầu cấp thiết của khí hậu. Trong bối cảnh xu hướng quốc tế, các cuộc thảo luận tại hội nghị FIG 2025 đã tập trung vào những vấn đề cơ bản về việc ứng dụng Trắc địa và Địa không gian trong các lĩnh vực Chính trị, Kinh tế, Xã hội và Công nghệ.
Hội nghị này nhằm mục đích định hình lại cách các thành viên của FIG tiếp cận tính bền vững và khả năng phục hồi, đưa nó vào trung tâm của cách tạo ra giá trị cho con người, xã hội và thế giới. Khả năng phục hồi bao gồm cả việc chịu đựng những tính huống thiên tai bất ngờ và phát triển do dù phải gánh chịu chúng. Một phần quan trọng của khả năng phục hồi là ủng hộ sự hợp tác với các cộng đồng bản địa, coi trọng kiến thức và khả năng lãnh đạo của họ trong khả năng phục hồi. Việc giải quyết các xu hướng lớn của xã hội và hành tinh đòi hỏi sự hợp tác và cộng tác.
FIG 2025 xem xét các tiêu chuẩn chuyên môn, năng lực và kỹ năng phù hợp để đảm bảo các chuyên gia có năng lực thực sự. Các thành viên của FIG đảm bảo rằng các kỹ năng, đào tạo và phát triển của họ giúp họ luôn phù hợp, đặc biệt là liên quan đến chuyển đổi và công nghệ, là điều cần thiết trong tất cả các lĩnh vực. Điều này sẽ hỗ trợ tuyển dụng và giữ chân các chuyên gia trẻ.
1. Các chủ đề của Hội nghị FIG 2025
Nội dung của Hội nghị FIG 2025 bao gồm các chủ đề trong 10 Ủy ban kỹ thuật. Đây là những chủ đề đa ngành và có liên quan đến nhau trong bối cảnh thế giới đang phát triển. Các nội dung cụ thể của các Ủy ban như sau [2]:
- Ủy ban 1 - Tiêu chuẩn và Thực hành chuyên môn: Cơ sở hạ tầng Dữ liệu không gian địa lý; Chính sách, Tiêu chuẩn và Thực hành
- Ủy ban 2 - Giáo dục Chuyên môn: Biên giới trong Giáo dục và Đào tạo: Bắt kịp với bối cảnh công nghệ thay đổi mạnh mẽ thông qua các biện pháp can thiệp giáo dục chuyên môn có mục tiêu.
- Ủy ban 3 - Quản lý thông tin không gian: Quản lý thông tin không gian - Giải quyết các thách thức toàn cầu và tận dụng những tiến bộ công nghệ hiện đại.
- Ủy ban 4 – Thủy văn học: Bảo vệ nền kinh tế xanh trước sự thay đổi khí hậu và suy thoái môi trường.
- Ủy ban 5 – Định vị và Đo lường: Xây dựng Năng lực và Năng lực hợp tác trong Khoa học và Ứng dụng.
- Ủy ban 6 - Khảo sát kỹ thuật: Cấu trúc khung kết hợp kỹ thuật số, ứng dụng và công nghệ trong Khảo sát kỹ thuật.
- Ủy ban 7 - Địa chính và Quản lý Đất đai: Quản lý đất đai bền vững cho phát triển toàn diện.
- Ủy ban 8 - Quy hoạch và Phát triển không gian: Tận dụng quy hoạch không gian đất đai và biển để tăng khả năng phục hồi.
- Ủy ban 9 - Định giá và Quản lý Bất động sản: Tài trợ cho các dịch vụ của Chính quyền địa phương thông qua thẩm định và đánh thuế dựa trên đất đai.
- Ủy ban 10 - Kinh tế và Quản lý Xây dựng: Số hóa là tầm nhìn tương lai của ngành Xây dựng.
2. Các phiên họp toàn thể của FIG 2025
Các phiên họp toàn thể của FIG cung cấp tư duy lãnh đạo có thể áp dụng cho toàn bộ cộng đồng khảo sát viên và chuyên gia trong lĩnh vực không gian địa lý. Các nội dung của FIG được trình bày trong 3 phiên toàn thể, với các bài phát biểu chính đến từ các chuyên gia hàng đầu đang tìm cách giải mã ý nghĩa của việc ủng hộ thế hệ số. Một số bài thảo luận chính trong 3 phiên toàn thể tại Hội nghị FIG 2025 như sau [3]:
- Phiên họp toàn thể 1 (ngày 7 tháng 4 năm 2025):Địa lý thúc đẩy thế hệ số; tạo ra giá trị và sự hợp tác trong hệ sinh thái không gian địa lý.
- Tiến sĩ Greg Scott, giám đốc điều hành của SDG Data Alliance phát biểu rằng: Địa lý và Hệ sinh thái địa không gian sẽ tạo cơ hội cho Thế hệ số. Trong bài thuyết trình của mình, ông cung cấp bối cảnh về vai trò của địa lý và hệ sinh thái địa không gian trong “phát triển bền vững” trong thập kỷ qua. Sau đó, một mặt, bài thuyết trình cung cấp thông tin chi tiết về một số thách thức và trở ngại mang tính hệ thống mà các quốc gia tiếp tục phải đối mặt, hạn chế khả năng giải quyết các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, bất bình đẳng, nguồn lực hạn chế, dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài, sự xa xôi về mặt địa lý và các thách thức về mặt thể chế. Mặt khác, bài thuyết trình xem xét cách làn sóng thay đổi công nghệ và sự gián đoạn kỹ thuật số đang mang đến những cơ hội đáng kể để tạo ra sự thay đổi, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển, cả thực tế và có tác động. Cuối cùng, tiến sĩ Greg Scott trình bày một số cơ hội mà Liên minh dữ liệu SDG đang áp dụng cho các nước đang phát triển, tìm kiếm những cách thức mà chuỗi giá trị dữ liệu “dựa trên vị trí” có thể được huy động và áp dụng theo cách mà các quốc gia có thể đưa ra quyết định tốt hơn, sáng suốt hơn và thực hiện hành động có tác động.
- Thạc sĩ Stamatis Kotouzas, chuyên gia quản lý đất đai cao cấp của Ngân hàng Thế giới đã có bài thuyết trình khám phá vai trò quan trọng của đất đai trong việc đạt được các mục tiêu khí hậu. Bài thuyết trình nhấn mạnh sự phụ thuộc đáng kể vào các giải pháp dựa trên đất đai, đặc biệt là tái trồng rừng và trồng rừng mới, để loại bỏ carbon dioxide. Stamatis nhấn mạnh nhu cầu cải thiện quyền sở hữu đất đai, quản lý đất đai bền vững và tiếp cận đất đai công bằng cho các hành động về khí hậu. Bài thuyết trình tập trung vào các kinh nghiệm toàn cầu trong việc đạt được các mục tiêu về khí hậu và bảo đảm quyền đất đai và lãnh thổ của Người dân bản địa.
- Tiến sĩ Li Pengde, trưởng Trung tâm đổi mới và kiến thức địa không gian toàn cầu của Liên hợp quốc tại Trung Quốc cho rằng: Đổi mới kiến thức không gian địa lý toàn cầu để thu hẹp khoảng cách số. Trong bài thuyết trình của mình, tiến sĩ Li nói về Hiệp ước tương lai và Hiệp ước kỹ thuật số toàn cầu liên quan đến cuộc cách mạng kỹ thuật số của quản trị toàn cầu. Theo tiến sĩ Li, dữ liệu không gian địa lý là yếu tố thiết yếu đối với quản trị tốt. Với sự phát triển mới của AI, kiến thức không gian địa lý ngày càng trở nên quan trọng hơn để cung cấp dịch vụ không gian địa lý với độ tin cậy cao. Tiến sĩ Li cũng kêu gọi hợp tác quốc tế để thiết lập nền tảng kiến thức không gian địa lý chung.
- Phiên họp toàn thể 2 (ngày 8 tháng 4 năm 2025):Tạo ra giá trị thông qua sự hợp tác và khả năng phục hồi trong mối quan hệ giữa người dân và đất đai; trong bối cảnh hành động vì khí hậu.
- Tiến sĩ Charisse Griffith-Charles, trưởng khoa tại Đại học West Indies nhấn mạnh mối liên hệ tình cảm mạnh mẽ giữa con người với đất đai, bao gồm quyền sở hữu, quan hệ họ hàng, sự gắn bó, văn hóa và lòng tự hào. Bà Charisse cho rằng khi thế giới phải đối mặt với những thay đổi mạnh mẽ và liên tục về tài nguyên đất đai, khí hậu và cấu trúc xã hội, các cấu trúc quản lý đất đai có khả năng phục hồi và các chuyên gia thiết lập và duy trì chúng phải có khả năng ứng phó với những thay đổi này theo cách kỹ thuật mà không mất đi mục đích tình cảm. Bài thuyết trình của tiến sĩ Charisse khám phá cách giữ con người ở trung tâm của các hành động ứng phó với khí hậu.
- Ông Viliami Folau, phó Tổng giám đốc điều hành kiêm Giám đốc Khảo sát tại Bộ Đất đai, Khảo sát, Quy hoạch và Tài nguyên thiên nhiên nước Tonga, đã chia sẻ những kinh nghiệm về quản lý đất đại tại Tonga trong bài thuyết trình của mình. Hiến pháp Tonga được chia thành ba phần: Tuyên bố về Quyền, Hình thức Chính phủ và Đất đai. Nam giới Tonga ở độ tuổi 16 có thể nộp đơn xin đất để ở và để canh tác. Đây là quyền thừa kế được truyền từ người thừa kế nam sang người thừa kế nam. Phụ nữ cũng có thể sở hữu đất đai nhưng thông qua hợp đồng cho thuê và bất động sản trọn đời với tư cách là góa phụ của chủ đất hoặc con gái của chủ đất không có con trai. Người nước ngoài không được sở hữu đất đai ở Tonga mà chỉ được sở hữu thông qua hợp đồng cho thuê. Với các vấn đề như biến đổi khí hậu, thiên tai và hiểm họa thường xuyên và nghiêm trọng hơn, cùng với các cơn bão nhiệt đới, sóng thần và mực nước biển dâng gần đây, chính phủ và các nhà tài trợ nước ngoài đã chi hàng triệu đô la cho nỗ lực cứu trợ và ứng phó với người dân bị ảnh hưởng tại các khu vực ven biển dễ bị tổn thương, có nguy cơ cao. Quyền hạn của Bộ trưởng Bộ Đất đai và Đạo luật Đất đai không tương xứng với các luật khác như Đạo luật Quy hoạch Không gian, Đạo luật Môi trường và Đạo luật Thảm họa, v.v. Các luật này không hạn chế quyền hạn của Bộ trưởng Bộ Đất đai mà còn mở rộng tầm nhìn của Bộ này khi phân bổ và đăng ký đất ở và cơ sở hạ tầng quan trọng. Ông Viliami Folau cho rằng nơi chúng ta sinh sống là rất quan trọng, sự an toàn của chúng ta và sự an toàn của gia đình chúng ta là tối quan trọng. Một chính sách sử dụng đất mạnh mẽ sẽ không chỉ tiếp tục duy trì bản chất của Đạo luật Đất đai mà còn đảm bảo rằng biến đổi khí hậu, thiên tai và hiểm họa được giải quyết, nó sẽ đảm bảo khả năng phục hồi cho tất cả mọi người.
- Phiên họp toàn thể 3 (ngày 9 tháng 4 năm 2025):Xây dựng năng lực nền tảng hỗ trợ và mang lại lợi ích cho mọi người; trong môi trường đất liền, biển và xây dựng.
- Giáo sư Matt King, giám đốc Trung tâm về Khoa học Nam Cực của Úc cho rằng, việc nghiên cứu các tảng băng và đường bờ biển trong tương lai là một cuộc cách mạng trắc địa cần thiết. Theo giáo sư Matt, mỗi centimet mực nước biển dâng cao sẽ đưa thêm khoảng 1 triệu người trên toàn cầu vào khu vực chịu tác động của biển. Để hiểu được mực nước biển ven bờ trong tương lai, cần phải xem xét kỹ lưỡng sự thay đổi của các tảng băng lớn ở Nam Cực và Greenland, cũng như chuyển động thẳng đứng của đất liền quanh bờ biển. Cả hai đều không được biết đến nhiều, nhưng các quan sát địa không gian và trắc địa cung cấp những hiểu biết quan trọng về cách các tảng băng đang thay đổi và cung cấp phương tiện chính xác nhất để định lượng chuyển động thẳng đứng của đất liền.
Trong bài thuyết trình của mình, giáo sư Matt cho rằng các khám phá dữ liệu trắc địa vệ tinh ngày càng có khả năng xác định các thay đổi của tảng băng và các dữ liệu này hiện có đủ thời lượng và độ tin cậy để có thể được sử dụng để dự báo trong những thập kỷ tới. Tại bờ biển, sự kết hợp giữa các mạng lưới GNSS đang mở rộng và một cuộc cách mạng trong phạm vi phủ sóng dữ liệu radar khẩu độ tổng hợp hứa hẹn độ chính xác dưới milimét mỗi năm với phạm vi phủ sóng không gian gần như liên tục ở quy mô lục địa, cho thấy sự sụt lún và nâng lên trước đây chưa được quan sát. Cùng nhau, những tiến bộ này đặt kiến thức không gian địa lý và trắc địa vào trọng tâm của các dự báo tương lai và kế hoạch thích ứng. Tuy nhiên, tiến bộ này phụ thuộc vào các trường đại học, chính phủ và ngành công nghiệp giải quyết tình trạng thiếu hụt chuyên môn trong các lĩnh vực này.
Bà Melissa Harris, tổng giám đốc điều hành Geoscience Australia đã giới thiệu về nền tảng không gian địa lý của Úc. Theo bà Melissa, Geoscience Australia đang chuyển đổi dữ liệu thô thành thông tin chi tiết có thể hành động, trao quyền cho các quyết định sáng suốt trên khắp đất nước Úc. Qua bài thuyết trình, người nghe có thể khám phá các sáng kiến mang tính đột phá của Geoscience Australia, như Digital Atlas of Australia và cơ sở hạ tầng định vị quốc gia tiên tiến, đang cách mạng hóa các ngành công nghiệp và cộng đồng. Những công nghệ mà Geoscience Australia đang triển khai đã thiết lập tiêu chuẩn cho sự xuất sắc về không gian địa lý và định hình tương lai của trí tuệ vị trí tại Úc.
Tài liệu tham khảo
[1] https://fig.net/fig2025/theme.htm
[2] https://fig.net/fig2025/call.htm
