CHỦ QUYỀN SỐ

TỪ BÀI HỌC ĐẾN CHỦ QUYỀN SỐ

Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao một số quốc gia lại kiên quyết  xây dựng hệ sinh thái bản đồ số nội địa bao gồm nền tảng bản đồ quốc gia, và các nền tảng thương mại. Cơ chế quản lý dữ liệu địa không gian quốc gia được quản lý rất chặt chẽ? Câu trả lời không chỉ nằm ở kinh tế mà còn ở an ninh và chủ quyền quốc gia.

Họ hiểu rằng: Ai nắm giữ dữ liệu địa không gian sẽ hỗ trợ rất nhiều quyết định quan trọng của quốc gia. Họ kiểm soát chặt chẽ từng "pixel" dữ liệu, không cho phép sai lệch về ranh giới hay địa danh tồn tại trên không gian số.

LÀM CHỦ TỌA ĐỘ – BẢO VỆ ĐẤT NƯỚC: HẠ TẦNG DỮ LIỆU ĐỊA KHÔNG GIA (NSDI) LÀ NỀN TẢNG CỦA CHỦ QUYỀN SỐ

Quản lý một đô thị thông minh hay một quốc gia không thể dựa trên nền dữ liệu rời rạc, sai lệch, và không nên phụ thuộc vào nguồn mở hay API nước ngoài. Chủ quyền số phải bắt đầu từ việc làm chủ dữ liệu địa không gian.
Hạ tầng Dữ liệu Không gian Quốc gia (NSDI) cần thống nhất. Ở đó, mọi thửa đất, hố ga, đường cơ sở (theo Tuyên bố 12/11/1982 & Nghị quyết 68/2025), vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) theo UNCLOS 1982 phải được:
   + Khóa cứng tọa độ pháp lý (VN-2000).
   +Do Nhà nước cung cấp và bảo chứng.
   +Làm chủ từ pixel đầu tiên.

Làm tốt NSDI là làm tốt việc định danh tài sản, vị trí, phục vụ Đề án 06 và quản lý trật tự đô thị minh bạch.

Hãy cùng chung tay xây dựng và bảo vệ NSDI – nền móng vững chắc cho một Việt Nam tự chủ và an toàn trên không gian số!
Chuyển đổi số quốc gia phải đi đôi với chủ quyền số. Từ việc quản lý kinh tế, hạ tầng tại phường xã cho đến bảo vệ biên cương, tất cả phải dựa trên một nền tảng dữ liệu đặc biệt là dữ liệu địa không gian phải đảm bảo Sạch - Đúng - Sống và Tự chủ.

Hạ tầng Dữ liệu Không gian (SDI) không phải là khái niệm xa vời. Nó đã được định nghĩa chi tiết trong mục 2 (điều 42 đến điều 48) của Luật Đo đạc Bản đồ (Luật số 27/2018/QH14 và có hiệu lực từ 01/01/2019). Nó cũng là những gì TP.HCM đã và đang làm, cụ thể như:
 -Nền tảng bản đồ số dùng chung (thực chất là NSDI) của TP.HCM được ban hành theo Quyết định 2251/QĐ-UBND ngày 15 tháng 4 năm 2026 về "Quy chế quản lý, vận hành, khai thác, chia sẻ Nền tảng bản đồ số dùng chung Thành phố Hồ Chí Minh" tại địa chỉ: https://bando.tphcm.gov.vn/
 - Nền tảng HCMGIS https://hcmgis.vn/san-pham/hcmgis-portal do Trung tâm Ứng dụng Công nghệ thông tin Địa không gian xây dựng và phát triển.
Và đó cũng chính là những gì chúng tôi đã nỗ lực thực thi khi triển khai dự án ứng dụng Trí tuệ Địa không gian (GEOINT) tại Quận 12  trong thời gian vừa qua và đang nâng cấp nền tảng để đáp ứng yêu cầu theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các nền tảng bản đồ tại Việt Nam phải đảm bảo hiển thị đúng các yếu tố này.
Cần có cơ chế, chính sách và đầu tư để tập hợp các chuyên gia, nhà khoa học, các lập trình viên ... tạo thành cộng đồng GIS đủ mạnh để chủ động đóng góp, kiểm định và chuẩn hóa dữ liệu trên các nền tảng mở như OpenStreetMap theo tiêu chuẩn quốc gia và yêu cầu chủ quyền số.
Bên cạnh đó, luôn luôn thực thi nghiêm túc Luật Đo đạc Bản đồ, Luật Biển, Luật Dữ liệu… trong việc xây dựng các nền tảng bản đồ số tại Việt Nam. Đồng thời, cũng nên cập nhật, sửa đổi cho phù hợp với mô hình, xu thế phát triển công nghệ mới để Luật Đo đạc Bản đồ nâng cao hiệu quả cho việc xây dựng hệ sinh thái công nghệ địa không gian trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước. 
Tham khảo: Luật Đo đạc Bản đồ - Luật số 27/2018/QH14 (có hiệu lực từ 01/01/2019): https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/07/27-2018-qh14..pdf

Cách thể hiện đúng, bắt buộc sử dụng dữ liệu chính thống của Việt Nam, được công nhận:

Lê Trung Chơn