Tạp chí Trắc địa - Bản đồ
Loading...

Số báo hiện thời

Số báo hiện thời

Xây dựng bản đồ nguy cơ trượt lở đất tỉnh Quảng Bình bằng phương pháp phân tích đa tiêu chí (AHP) tích hợp GIS và ảnh viễn thám

                                                                                                                                                                                                 Nguyễn Hồng Phúc1, Tống Thị Hạnh1* , Nguyễn Thị Thu Nga1

                                                                                                                                                                                                                                        1Trường Đại học Kỹ thuật Lê Quý Đôn

                                                                                                                                                                                                                             Email tác giả liên hệ: tonghanh@lqdtu.edu.vn

Là một quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, Việt Nam với đặc điểm địa hình phức tạp và chế độ khí hậu nhiệt đới gió mùa thường xuyên đối mặt với nguy cơ trượt lở đất đá. Tần suất, quy mô và mức độ thiệt hại của các vụ trượt lở ngày càng trầm trọng do sự gia tăng của các hiện tượng mưa lớn kéo dài, thời tiết cực đoan và tác động từ các hoạt động nhân sinh, gây ra mối đe dọa trực tiếp đến đời sống, cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội. Trước bối cảnh trên, nghiên cứu này được thực hiện nhằm ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS), kết hợp với phương pháp Phân tích đa tiêu chí (AHP), để đánh giá toàn diện các yếu tố ảnh hưởng và xây dựng bản đồ nguy cơ trượt lở đất tại tỉnh Quảng Bình. Kết quả của nghiên cứu góp phần cung cấp một cơ sở khoa học cho công tác cảnh báo, quy hoạch lãnh thổ và quản lý rủi ro thiên tai một cách hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
 

 
 
Xem thêm

Ứng dụng viễn thám và công nghệ GIS trong xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thống giao thông: Nghiên cứu trường hợp tại tỉnh Sơn La, Việt Nam

Tóm tắt:

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) hệ thống giao thông đóng vai trò quan trọng trong quản lý và quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông, đặc biệt ở khu vực miền núi, nơi có địa hình phức tạp như tỉnh Sơn La.Nghiên cứu này ứng dụng ảnh viễn thám (Sentinel-2, Landsat-8 và ảnh quang học độ phân giải cao) kết hợp Hệ thống thông tin địa lý (GIS) để xây dựng CSDL hệ thống giao thông cho khu vực nghiên cứu. Thông qua các bước tiền xử lý ảnh, phân loại có giám sát và trích xuất thông tin không gian, hệ thống CSDL gồm các lớp: đường giao thông, cầu – hầm, và điểm giao thông trọng yếu đã được thiết lập. Kết quả so sánh với dữ liệu thực địa cho thấy độ chính xác đạt 89%, trong đó lớp đường giao thông đạt 91,3%. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hệ thống CSDL GIS có khả năng cung cấp thông tin chi tiết về mạng lưới giao thông, hỗ trợ đánh giá và quy hoạch hệ thống đường bộ tại các khu vực miền núi.

Từ khóa: Viễn thám, GIS, cơ sở dữ liệu giao thông, quản lý hạ tầng giao thông, Sơn La.

Ngày nhận bài: 14/03/2025

Ngày sửa lại: 28/03/2025

Ngày chấp nhận đăng: 31/03/2025

Ngày xuất bản:14 /04/2025

 
Xem thêm

Phân tích sự thay đổi lớp phủ và ảnh hưởng đến nhiệt độ bề mặt từ hoạt động phát triển sân golf ở Hà Nội bằng viễn thám

Tóm tắt:

               Quá trình đô thị hóa dẫn đến những thay đổi đáng kể trong việc sử dụng đất, tác động trực tiếp đến các điều kiện khí hậu địa phương, đặc biệt là nhiệt độ bề mặt (LST). Một trong những hình thức sử dụng đất đang ngày càng được mở rộng là các sân golf, đòi hỏi diện tích lớn và thường thay thế các khu vực phủ thực vật tự nhiên. Điều này dẫn đến sự mất cân bằng năng lượng bề mặt và làm biến đổi môi trường nhiệt khu vực. Nghiên cứu này sử dụng tư liệu viễn thám để phân tích tác động của việc thay đổi lớp phủ bề mặt (LULC) đến nhiệt độ bề mặt trong bối cảnh mở rộng các sân golf tại Hà Nội giai đoạn từ năm 1989 - 2023. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là (i) đánh giá sự thay đổi LULC và mở rộng sân golf; (ii) tính toán LST; và (iii) phân tích mối quan hệ giữa LULC và LST trong các năm 1989, 1999, 2009, 2020 và 2023. Kết quả cho thấy, sự suy giảm liên tục của diện tích che phủ thực vật theo thời gian, trong khi các khu vực xây dựng và đất trống có xu hướng gia tăng rõ rệt từ năm 1989 đến 2023. Các khu vực trung tâm thành phố, nơi có mật độ xây dựng cao và ít cây xanh, ghi nhận mức nhiệt độ bề mặt cao nhất. Đặc biệt, quá trình chuyển đổi đất thành sân golf cũng góp phần làm gia tăng LST, tùy thuộc vào loại hình phủ bề mặt trước đó. Phân tích thống kê giữa các khu vực bên trong và bên ngoài sân golf cho thấy sự khác biệt rõ rệt về LST, phản ánh mức độ ảnh hưởng của việc phát triển sân golf. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp yếu tố nhiệt vào quy hoạch đô thị, hướng tới sự phát triển bền vững trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng.

Từ khóa: Sân golf; Viễn thám; Thay đổi sử dụng và lớp phủ bề mặt đất (LULC); Nhiệt độ bề mặt (LST); Đô thị hóa; Hà Nội

Xem thêm

Hệ thống công nghệ phần mềm xây dựng và cập nhật bản đồ từ dữ liệu viễn thám

Tập 11 số 01 năm 2025  ISSN: 2615-9481   Nguyễn Đức Việt           Viện Vũ trụ và Địa không gian Vega - Tầng 1, Số 37 Thi Sách, Hai Bà Trưng, Hà Nội, Việt Nam

Trong bối cảnh ngày càng phát triển về các công nghệ phân tích dữ liệu địa lý, việc xử lý, cập nhật cơ sở dữ liệu địa không gian một cách chính xác và kịp thời trở thành một thách thức lớn đối với các tổ chức và cơ quan quản lý. Bộ công cụ ERDAS của Hexagon, bao gồm ERDAS Imagine, ERDAS Imagine Extension Pack, và ERDAS Imagine Objective, đem lại một giải pháp mạnh mẽ và toàn diện trong việc phân tích, xử lý và trích xuất thông tin từ dữ liệu ảnh và LiDAR. Phần mềm này kết hợp công nghệ tiên tiến trong việc phân tích ảnh vệ tinh, mô hình hóa không gian 3D, và sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ các chuyên gia địa không gian trong việc đạt được hiệu quả tối ưu trong công việc. Từ việc tạo dựng môi trường 3D sinh động đến trích xuất đặc điểm và phân loại đối tượng một cách tự động, bộ công cụ ERDAS Imagine mở ra các khả năng và giải pháp mới trong việc hiểu và quản lý thế giới xung quanh. Bài báo này sẽ khám phá chi tiết các tính năng chính và ứng dụng thực tiễn của ERDAS Imagine, ERDAS Imagine Extension Pack, và ERDAS Imagine Objective trong ngành đo đạc bản đồ và quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Xem thêm