Số báo hiện thời

Tóm tắt :

Ô nhiễm không khí do bụi mịn PM2.5 đang trở thành một vấn đề môi trường nghiêm trọng tại nhiều đô thị lớn, đặc biệt ở các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh. Việc dự báo chính xác nồng độ PM2.5 có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý chất lượng không khí và xây dựng các hệ thống cảnh báo ô nhiễm môi trường. Nghiên cứu này nhằm đánh giá khả năng ứng dụng của các phương pháp học máy và học sâu trong dự báo nồng độ PM2.5 dựa trên dữ liệu chuỗi thời gian kết hợp với các yếu tố khí tượng. Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu bao gồm nồng độ PM2.5 cùng các biến khí tượng như nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ gió tại khu vực Hà Nội. Các bước tiền xử lý dữ liệu được thực hiện bao gồm phát hiện và xử lý ngoại lai bằng phương pháp khoảng tứ phân vị (IQR), chuẩn hóa dữ liệu theo phương pháp Z-score và xây dựng các đặc trưng chuỗi thời gian. Các mô hình dự báo được xem xét gồm ARIMA, Random Forest, LSTM, GRU và Transformer. Kết quả thực nghiệm cho thấy các mô hình học sâu đạt hiệu suất dự báo cao hơn so với các phương pháp truyền thống. Trong đó, mô hình Transformer cho kết quả tốt nhất với sai số dự báo thấp và khả năng tái hiện xu hướng biến động của PM2.5 hiệu quả hơn so với các mô hình còn lại. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng ứng dụng của các mô hình học sâu trong dự báo chất lượng không khí và cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các hệ thống cảnh báo sớm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn.

Tóm tắt:

     Nghiên cứu được thực hiện tại xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội nhằm đánh giá được thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2025. Bằng phương pháp thu thập, xử lý số liệu thứ cấp và số liệu sơ cấp, nghiên cứu đã đưa ra được một số kết quả như sau: Xã Hồng Vân sau khi sát nhập chính quyền 2 cấp có 7 cụm xã (Hồng Vân, Hà Hồi, Liên Phương, Vân Tảo, Duyên Thái, Ninh Sở, Đông Mỹ) với tổng diện tích đất tự nhiên là 2.439,35ha. Trong giai đoạn 2021 – 2025, trên địa bàn xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội đã cấp 139 GCNQSDĐ đối với đất ở đạt tỷ lệ 92,05% và cấp được cấp được 10.690 GCNQSDĐ đối với đất nông nghiệp, đạt tỷ lệ 90,32% so với tổng số GCNQSDĐ cần cấp. Tổng số hồ sơ đăng ký biến động đất đai trên địa bàn xã đã được giải quyết và cấp Giấy chứng nhận là 1.516 hồ sơ, đạt tỷ lệ 97,18%. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy một số tồn tại: số lượng hồ sơ chưa được giải quyết vẫn còn, tập trung chủ yếu ở các trường hợp có nguồn gốc đất phức tạp, thiếu giấy tờ hoặc chưa đủ điều kiện pháp lý. Bên cạnh đó, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ chưa đồng bộ, việc cập nhật thông tin còn chậm, gây ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ. Nghiên cứu đã đề xuất được 5 nhóm giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận trong thời gian tới. 

Tóm tắt:

               Quá trình đô thị hóa dẫn đến những thay đổi đáng kể trong việc sử dụng đất, tác động trực tiếp đến các điều kiện khí hậu địa phương, đặc biệt là nhiệt độ bề mặt (LST). Một trong những hình thức sử dụng đất đang ngày càng được mở rộng là các sân golf, đòi hỏi diện tích lớn và thường thay thế các khu vực phủ thực vật tự nhiên. Điều này dẫn đến sự mất cân bằng năng lượng bề mặt và làm biến đổi môi trường nhiệt khu vực. Nghiên cứu này sử dụng tư liệu viễn thám để phân tích tác động của việc thay đổi lớp phủ bề mặt (LULC) đến nhiệt độ bề mặt trong bối cảnh mở rộng các sân golf tại Hà Nội giai đoạn từ năm 1989 - 2023. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là (i) đánh giá sự thay đổi LULC và mở rộng sân golf; (ii) tính toán LST; và (iii) phân tích mối quan hệ giữa LULC và LST trong các năm 1989, 1999, 2009, 2020 và 2023. Kết quả cho thấy, sự suy giảm liên tục của diện tích che phủ thực vật theo thời gian, trong khi các khu vực xây dựng và đất trống có xu hướng gia tăng rõ rệt từ năm 1989 đến 2023. Các khu vực trung tâm thành phố, nơi có mật độ xây dựng cao và ít cây xanh, ghi nhận mức nhiệt độ bề mặt cao nhất. Đặc biệt, quá trình chuyển đổi đất thành sân golf cũng góp phần làm gia tăng LST, tùy thuộc vào loại hình phủ bề mặt trước đó. Phân tích thống kê giữa các khu vực bên trong và bên ngoài sân golf cho thấy sự khác biệt rõ rệt về LST, phản ánh mức độ ảnh hưởng của việc phát triển sân golf. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp yếu tố nhiệt vào quy hoạch đô thị, hướng tới sự phát triển bền vững trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng.

Từ khóa: Sân golf; Viễn thám; Thay đổi sử dụng và lớp phủ bề mặt đất (LULC); Nhiệt độ bề mặt (LST); Đô thị hóa; Hà Nội

Tập 11 số 01 năm 2025  ISSN: 2615-9481   Hoàng Thị Thủy, Trần Ánh Dương, Đỗ Lan Phương, Phạm Thị Hồng Minh, Trịnh Khánh Hòa, Trần Thị Nguyệt

Doi: 10.5281/zenodo.14955111

Tóm tắt:

Hiện tượng đảo nhiệt đô thị (UHI - Urban Heat Island) là một vấn đề môi trường nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe con người, chất lượng không khí, và điều kiện sống của cư dân đô thị. Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh Landsat-9 để phân tích hiện tượng UHI khu vực Hà Nội tại một thời điểm trong mùa hè năm 2024. Dữ liệu nhiệt độ bề mặt trái đất (LST - Land Surface Temperature) từ Landsat-9 được xử lý để xác định mức độ và phạm vi của đảo nhiệt đô thị, đồng thời khảo sát mối quan hệ giữa các yếu tố như mật độ xây dựng, cây xanh và các loại sử dụng đất đối với sự hình thành UHI. Nghiên cứu đã chỉ ra mức độ chênh lệch nhiệt độ bề mặt lớn nhất giữa khu vực nhiều cây xanh và khu vực đông dân cư, nhà cửa là 7,2⁰C, trong khi đó, chênh lệch với khu vực khác là 2,7⁰C. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác động của đô thị hóa đến môi trường khí hậu đô thị và đề xuất các giải pháp giảm thiểu hiệu ứng UHI tại Hà Nội.

Võ Ngọc Hải¹, Đỗ Như Hiệp^1*, Hà Thị Minh Tuyết²

¹Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, 41A Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, Hà Nội

²Ban quản lý khu các làng dân tộc, Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội

Email tác giả liên hệ: dnhiep@hunre.edu.vn

Tập 10, Số 01 (03/2024), ISSN: 2615-9481            Đỗ Lan Phương¹*, Hoàng Thị Thủy², Đỗ Như Hiệp³

¹Cục Viễn thám Quốc gia, số 79 Văn Tiến Dũng, Bắc Từ Liêm,  Hà Nội, Việt Nam

²Trường đại học Mỏ - Địa  chất, số 18 Phố Viên, Bắc Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam

³Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, số 41a Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam

Email tác giả liên hệ: phuongdolan264@gmail.com